Sağlıklı Uyku İçin 6 Etkili Öneri
Uyku, vücudun dinlenme ve yenilenme süreci olarak bilinir. Kaliteli bir uyku, günün daha enerjik ve zinde geçmesini sağlar. Ayrıca, öğrenilen bilgilerin uzun dönemli hafızaya yerleştirilmesine de katkı sağlar. Ancak, günlük hayatta stresli dönemlerde uyku kalitesi düşebilir ve bu durum uyku problemlerine yol açabilir. Memorial Bahçelievler Hastanesi Uyku Merkezi’nden Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sinem İliaz, kalitesiz uykuyla ilgili önemli bilgiler veriyor.
Kalitesiz Uyku ve Vücudu Yoran Etkileri
Kalitesiz uyku, süre olarak yetersiz olan veya dinlendirici olmayan uyku olarak tanımlanabilir. Uyku kalitesini artırmak için dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır. Geç yatılmamalı, yatmadan önce alkol, çay veya kahve gibi uyarıcı içeceklerden uzak durulmalıdır. Bu içecekler uyku sürecini olumsuz etkileyerek dinlendirici bir uyku sağlanmasını engelleyebilir.
Yatakta yeterince uzun süre geçirilmesine rağmen uyuyamama veya gece sık sık uyanma durumları, uyku kalitesini düşürebilir. Kişi bu durumu fark etmeyebilir ancak uykunun derinleşmesini ve dinlendirici olmasını engelleyebilir. Ayrıca, uyku sırasında sık tekrarlayan solunum durmaları veya solunumun yüzeyelleşmesi de kalitesiz uykuya neden olabilir.
Her Bireyin Uyku Süresi Farklıdır!
Uyku, çocukların sağlıklı gelişiminde önemli bir rol oynar. Yenidoğan döneminde bebekler, uyku sayesinde büyürler. Her uyku evresi sonrasında enerji toplayan bebekler, dinlenir ve tekrar uykuya dalabilirler. Yaş ilerledikçe uyku ihtiyacı azalır. Genellikle yetişkinlerin ortalama olarak 7-8 saat uyuması önerilir, ancak bu süre bireyden bireye değişebilir. Günlük yaşamı sürdürebilmek için günde 10 saat uyuma ihtiyacı olanlar olduğu gibi, 5-6 saat uyku ile rahat eden bireyler de mevcuttur.
Uyku Yetersizliği Kaza ve Hastalık Riskini Artırıyor!
Yeterli ve kaliteli uyku uyumamak, bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve vücudun enfeksiyonlara karşı savunmasız hale gelmesine neden olabilir. Bu durum sık sık hastalıkların ortaya çıkmasına yol açabilir. Uyku apne sendromu gibi uyku sırasında nefes durmalarıyla karakterize edilen bir hastalık varsa ve tedavi edilmezse, bu durum gündüz aşırı uyku haliyle sonuçlanabilir ve trafik kazaları, iş kazaları, yüksek tansiyon ve ritim bozuklukları gibi sağlık sorunlarına neden olabilir.
Bu nedenle, uyku bozukluklarının tedavisi zamanında yapılmalıdır. Uyku merkezlerinde uzman ekipler tarafından uyku testleri yapılarak kişiye özel tedavi planlaması uygulanmaktadır.
Sağlıklı Uyku İçin Bu İpuçlarına Dikkat Edin!
1. Erişkinler için gerekli olan 7-8 saat uykuyu alabilmek için saat geç olmadan yatılmalıdır.
2. Yatılan oda gündüz havalandırmalı, yatak çarşafları sık değiştirilmeli ve çok dar olmayan rahat kıyafetlerle uyunmalıdır.
3. Odanın sessiz ve karanlık olması uykuya dalmayı ve melatonin salınımını kolaylaştırmaktadır. Kişi eğer bir ışık kaynağına ihtiyaç duyarsa direkt yüze yansımayacak şekilde ışıklandırma yapılmalıdır.
4. Yatma saatine yakın çok sıvı almak, alkol, çay, kahve tüketilmesi uyku kalitesini bozacağından tavsiye edilmemektedir.
5. Yatmaya gitmeden önce beyaz ışık kaynağı denilen akıllı telefon, tablet ve TV ile uzun zaman geçirmek de uyarıcı olacağı için önerilmemektedir.
6. Horlama, tanıklı apne, gündüz aşırı uyku hali veya sabah dinlenmemiş uyanma gibi şikayetler varsa, uyku apne sendromu açısından değerlendirilmek üzere uyku apne polikliniklerine başvurulması tanı konulması ve tedavinin başlanması açısından yararlı olacaktır.
