Endometriozis ve İlgili Hastalıklar: Gizli Tehditler
Halk arasında “çikolata kisti” olarak bilinen endometriozis, kadınların yaşamını ciddi şekilde etkileyebilecek bir hastalıktır. Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Erkut Attar, bu hastalığın sadece üreme sistemini değil, tüm vücudu etkileyen gizli tehlikeler barındırdığını belirtti. Prof. Dr. Attar, “Endometriozis, kadınların yaşam kalitesini derinden etkileyen kronik ve karmaşık bir sorun. Pelvik ağrılar ve üreme sorunlarının yanı sıra, migrenden IBS’e, depresyondan kalp hastalıklarına kadar pek çok sağlık problemine de zemin hazırlayabilir. Bu yüzden endometriozisin anlaşılması ve yönetilmesi, multidisipliner bir yaklaşım gerektirir” dedi. Ayrıca, her 10 kadından birinin endometriozis ile mücadele ettiğini vurgulayan Prof. Attar, farkındalığın çok düşük olduğunu belirtti ve şiddetli adet ağrısı yaşayan kadınların mutlaka bir uzmana başvurması gerektiğini söyledi.
Endometriozisteki gizli tehlikelerin çoğunlukla eşlik eden (komorbidite) hastalıklar olduğunu belirten Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erkut Attar, “Endometriozis ile ilişkilendirilen bazı eşlik eden hastalıklar arasında iltihaplı kolon sendromu, huzursuz bağırsak sendromu, kas iskelet sistemi ağrıları, ağrılı mesane sendromu ve migren gibi baş ağrıları yer alır. Bu hastalar ayrıca depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi psikolojik sorunlarla da karşılaşabilir. Endometriozisin bazı kanser türleriyle de yakın ilişkide olduğu bilinmektedir” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Kısırlığın Temel Nedenlerinden İnfertilite
Endometriozisin birçok farklı nedeni olabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Erkut Attar, “Endometriozis, rahim içinde olması gereken dokunun rahim dışında, genellikle karın ve kasık bölgesinde yerleşip büyümesiyle meydana gelir. Bu durum, başlıca karın, kasık ve adet ağrılarıyla kendini gösterir ve zamanla kronikleşebilir. Ayrıca, endometriozis hastalığının bir başka önemli belirtisi de kısırlıktır. Bu hastalarda kısırlık oranı yüzde 30’a kadar çıkabilir, bu da hastaları genellikle bir uzmana başvurmaya yönelten faktörlerden biridir” diye açıkladı.
Genç Kızlar İçin Önemli Uyarı!
Ergenlik dönemindeki kızlarda görülen şiddetli adet ağrılarının sıklıkla “evlenince geçer” şeklinde geçiştirildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Erkut Attar, bunun yanlış bir yaklaşım olduğunu belirtti. Prof. Dr. Attar, “Eğer adet ağrıları nedeniyle okuldan veya işten geri kalıyorsanız, bu durumu ciddiye almanız gerekir. Kesinlikle doktora gitmekten çekinmeyin” diyerek, bu tür ağrıların ihmal edilmemesi gerektiğine vurgu yaptı.
Birçok Farklı Hastalığın Aynı Anda Görülebileceği Sendromlar
Endometriozisin, kadınların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen karmaşık bir sorun olduğunu belirten Prof. Dr. Erkut Attar, hastalığın yalnızca pelvik ağrılar ve üreme sorunlarıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda eşlik eden hastalıklarla birlikte tam anlamıyla bir sendroma dönüşebildiğini vurguladı. Migren, ağrılı mesane sendromu, huzursuz bağırsak sendromu (IBS), kas iskelet sistemi ağrıları, uyku bozuklukları, depresyon, anksiyete ve kalp hastalıkları gibi durumlarla bağlantılı olan endometriozis, hem fiziksel hem de psikolojik sağlık üzerinde derin etkiler bırakabiliyor. Prof. Dr. Attar, “Bu hastalıkların bir arada görülmesiyle ilgili net bir ilişki henüz kesinleşmiş değil. Ya bu hastalıklar önce gelişir, ardından endometriozis ortaya çıkar, ya da endometriozis gelişip sonra bu sorunlar başlar. Bu yüzden endometriozisi anlamak ve tedavi etmek için multidisipliner bir yaklaşım gereklidir” diyerek hastalığın yönetiminin önemine dikkat çekti.
Endometriozisle Birlikte Görülen “Şeytan İkizler” Sendromu
Endometriozis ile sıkça birlikte görülen hastalıklardan birinin mesane ağrısı sendromu (interstisiyel sistit) olduğunu belirten Prof. Dr. Erkut Attar, bu iki hastalık bir arada olduğunda “şeytan ikizler” tablosunun ortaya çıktığını söyledi. Prof. Dr. Attar, “Mesane ağrısı sendromu olan hastaların yüzde 60’ında endometriozis de mevcuttur. Yani hastaların büyük çoğunluğu bu iki hastalıkla birlikte mücadele eder. Bu durum, kadının yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürürken, aynı zamanda iş gücü kaybına da yol açar. Bu hastalıklar, kişinin günlük yaşamını ve iş yaşamını derinden etkileyebilir” şeklinde uyarılarda bulundu.
Erken Tedavi Edilmezse, Endometriozisle Eşlik Eden Hastalıklar Artıyor!
Endometriozisin erken tedavi edilmediğinde eşlik eden (komorbidite) hastalıklarda artış yaşanacağını ifade eden Prof. Dr. Attar, sözlerine şöyle devam etti: “Adet görmeye başlayan genç kızlarda ağrılar şiddetliyse, okuldan veya işten kalmasına sebep oluyorsa ve yaşam kalitesini etkiliyorsa bunun mutlaka araştırılması gerekir. Hastalık ilerlediği takdirde yumurtalıklara zarar verir ve kist oluşturabilir. Bu kistler hem kendileri hem de oluşturduğu biyokimyasallar yüzünden yumurtalık kapasitesinde düşmeye neden olabilir.
Endometriozis Kanser Riskini Artırabilir!
Endometriozis, özellikle yumurtalık kanseri riskini artırabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Erkut Attar, “Meme, mide ve bağırsak kanserleriyle de ilişkilendiriliyor, ancak bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerekiyor. Erken teşhisle hastalığın risklerini azaltmak mümkün olabilir. Bu nedenle, kadınların düzenli sağlık kontrollerine gitmesi oldukça önemlidir,” dedi.
Şiddetli Adet Ağrıları Evlenince Geçmez, Ciddiye Alınmalı!
Prof. Dr. Erkut Attar, endometriozis hastalığının tanı sürecinin çok uzun sürdüğünü ve farkındalık eksikliğinin bu durumu pekiştirdiğini belirtti. “Genç kızlarda adet ağrıları sıklıkla ‘evlenince ya da doğurunca geçer’ şeklinde yanlış bir şekilde geçiştiriliyor. Bu durum, hastaların tanı almasını 7 yıl kadar geciktiriyor ve tedaviye başlamadan önce ortalama 7 farklı hekimle görüşülmesine yol açıyor. Zaman kaybı hastalığın ilerlemesine ve daha ciddi sorunlara yol açabiliyor. Tedavi edilmezse, eşlik eden hastalıklar ya da kısırlık gibi komplikasyonlar daha sık görülmeye başlıyor” diyen Prof. Dr. Attar, ayrıca endometriozisin tekrarlayan bir hastalık olduğunu, bu yüzden hastaların sürekli gözlem altında tutulmasının önemli olduğunu vurguladı.
