Sıcak Çarpması Riskine Karşı Çocuklarda Gözlemeniz Gereken 8 İşaret
Haziran sonunda başlayıp, temmuz ve ağustos aylarında etkisini artıran güneş çarpması veya sıcak çarpması, küçük çocuklar ve bebekler için ciddi bir risk oluşturabilir. Sıcak hava koşullarının etkilerini genellikle fark etmeyen çocuklar ve bebekler, yüksek sıcaklıklara maruz kaldıklarında, yetişkinlerden daha hızlı ve daha yoğun bir şekilde ısıyı hissedebilirler.
Bebeklerde ve küçük çocuklarda vücut sıcaklığının 38 santigrat derecenin üzerine çıkması terlemeye neden olur ve kaybedilen sıvının yeterince yerine konulmaması sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, yaz aylarında çocukları aşırı sıcaktan korumak için bazı pratik önlemler almak oldukça önemlidir.
Memorial Kayseri Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Ufuk Ertural, çocuklarda sıcak çarpmasının önlenmesi için alınması gereken önlemler hakkında bilgi veriyor. Dr. Ertural, yaz sıcaklarının sağlık üzerindeki etkilerini minimize etmek için dikkat edilmesi gereken pratik ipuçlarını paylaşıyor.
Sıcak Çarpması Öncesinde Gözlemlenen Isı Bitkinliği
Çocuklarda ve bebeklerde ısı çarpması ciddi bir tıbbi durumdur. Isı çarpmasının belirtileri ortaya çıkmadan önce, çocuklar genellikle ısı krampları ve ısı bitkinliği gibi daha hafif belirtiler vermektedir. Bu durum çocuklarda genellikle uzun süre oynadıktan sonra aşırı sıvı kaybı ve terlemeden kaynaklanmaktadır. Terlemeye bağlı olarak ortaya çıkan tuz ve sıvı kaybı ısı bitkinliğine neden olmaktadır. Aşırı kilolu, ilaç kullanan, güneş yanığı ve kronik hastalığı olan çocuklarda ısı bitkinliğinin görülme oranı yüksektir.
Çocuklarda ısı bitkinliğinin belirtileri şunlardır:
- Genellikle 37 ile 40 derece arasında değişen yüksek vücut sıcaklığı
- Aşırı sıcağa rağmen serin ve nemli cilt
- Tüylerin diken diken olması durumu
- Bayılma, baş dönmesi ya da bitkinlik
- Baş ağrısı
- Aşırı terleme
- Artan susuzluk
- Sinirlilik ve huzursuzluk hali
- Kas krampları
Isı bitkinliğine müdahale edilmezse olay ısı çarpmasına dönüşmektedir. Çocuklarda ısı bitkinliğinin belirtileri başlamışsa şunlar yapılmalıdır;
- Serin ve gölge bir yere ya da tercihen yüksek ayarda çalışmayan klimalı bir ortama götürülmeli
- Tuz içeren ve çok soğuk olmayan içecekler yavaş yavaş verilmeli
- Cilde ıslak havlu veya sünger uygulanmalı
- Bacaklarda, kollarda veya karında ağrılı kas krampları başladıysa masaj yapılmalı
- Sıvı alımında sorun başladıysa vakit kaybetmeden çocuk, bir sağlık kuruluşuna ulaştırılmalı
Çocuklarda sıcak çarpmasının belirtileri
Isı çarpması, vücudunun tolere edemeyeceği kadar yüksek ısı ürettiğinde oluşan ciddi bir sorundur. Bu soruna müdahale edilmezse beyin hasarına veya ölüme yol açabilmektedir. Bebekler ve küçük çocuklar rahatsız olduklarında bu durumu anlatamayacakları için sıra dışı davranışlara veya endişe verici belirtilere dikkat edilmelidir. Güneş çarpması teşhisi konulan bebeklerde genellikle yüksek ateş, sıcak veya kuru cilt ve terleme eksikliği görülmektedir.
Çocuklarda sıcak çarpmasının belirtileri şunlardır;
- Vücut sıcaklığının tehlikeli derecede yükselmesi (40 derecenin üzerine çıkması)
- Terlemenin gerçekleşmemesi
- Kafa karışıklığı, yönelim bozukluğu
- Ciltte kızarıklık ve kuruluk olması (cilt ıslak da olabilmektedir)
- Bilinç kaybının yaşanması
- Mide bulantısı, kusma ve ishal
- Hızlı kalp atışı ve sık soluk alıp verme
- Şiddetli baş ağrısı ve nöbet durumu
Çocuğunuz dışarıda veya sıcak bir ortamdaysa ve ısı çarpması belirtileri gösteriyorsa hiç vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna sevk edilmesi hayati önem taşımaktadır.
Sağlık ekipleri olay yerine gelmeden önce;
- Çocuk gölge bir ortama getirilmesi üzerindeki giysiler çıkartılmalı.
- Vücudu hızla soğutmak için ılık suyla doldurulmuş bir küvete daldırılmalı. Eğer küvet yoksa, vücudun büyük bölümüne ıslak havlu konularak 15 saniyede bir havlu yenilenmeli.
- Çocukta bilinç kaybı varsa sıvı verilmekten kaçınılmalı.
Sıcak Çarpmasını Önlemenin Basit ve Etkili Yöntemleri
Ebeveynler, çocuklarını sıcak çarpmasından korumak için bazı basit ve etkili önlemler alabilirler. Çocukları sabahın erken saatlerinde veya akşamın geç saatlerinde dışarı çıkarmak, güneşin en yoğun olduğu öğlen saatlerinde dışarıda olmaktan kaçınmak, bu önlemler arasında yer alır. Öğle saatlerinde dışarı çıkılması gerekiyorsa, çocukların dinlenme veya su molası vermesi önemlidir.
Şapka ve güneş kremi kullanımı, sıcak havanın etkilerini her zaman engellemeyebilir, bu nedenle gölge alanlarda kalmak ve açık renkli, nemi uzaklaştıran pamuklu giysiler tercih etmek faydalı olacaktır. Ayrıca, çocuklara sık sık su verilerek, vücutlarının sıvı dengesinin korunmasına yardımcı olunmalıdır.
