Sağlığınız İçin Kanser Tarama Testlerini İhmal Etmeyin!
4 Şubat Dünya Kanser Günü!
Kanser, dünya genelinde giderek artan ciddi bir sağlık sorunu olmaya devam ediyor. Global kanser istatistiklerine göre, 2024 yılında 20 milyon kişiye kanser teşhisi konulurken, 9,7 milyon kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, kanser vakalarının yaklaşık yarısının farkındalık, önleyici tedbirler ve erken teşhisle engellenebileceğini vurgulayarak, “Ayrıca, erken tanı ve uygun tedavi ile birçok kanserde tamamen iyileşmek mümkün” dedi.
Kanserle mücadelede tarama programları, koruyucu aşılar, çevresel risk faktörlerinin azaltılması, obezitenin önlenmesi, dengeli beslenme ve genetik yatkınlığa karşı alınacak önlemlerle milyonlarca hayatın kurtarılabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, kanserin cinsiyetlere göre farklılık gösterdiğini belirtti. Erkeklerde en sık görülen kanser türlerinin akciğer, prostat, kalın bağırsak, mide ve karaciğer kanseri olduğunu; kadınlarda ise meme, kalın bağırsak, akciğer, rahim ağzı ve tiroit kanserlerinin daha yaygın görüldüğünü ifade etti.
Kanser Vakalarındaki Artış Endişe Veriyor!
Araştırmalar, kanser vakalarının giderek artmaya devam ettiğini ortaya koyarken, Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, kanserin genlerde meydana gelen mutasyonlarla hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması sonucu oluştuğunu belirtti. Vakaların %5 ila %10’unun genetik geçişli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yıldırım, “Ailesinde meme, yumurtalık, kalın bağırsak veya rahim kanseri öyküsü bulunan bireylerin genetik test yaptırması ve genetik danışmanlık alması, önemli bir önlem olarak değerlendirilmelidir” dedi.
Zamanında Yapılan Tarama Testleri Hayat Kurtarır!
Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, herhangi bir şikâyeti olmayan sağlıklı bireylerde kanserin erken teşhisi için tarama testlerinin yapılabileceğini belirtti. Bu testlerin, kansere bağlı ölüm oranlarını azaltabileceğine dikkat çeken Yıldırım, meme kanseri için şu tavsiyelerde bulundu: “40-44 yaş arası bireyler için bazal bir mamografi yapılması önerilir. 45-55 yaş arası bireyler için her yıl düzenli mamografi çekimi yapılmalıdır. 55 yaşından sonra ise her iki yılda bir mamografi ile taramalara devam edilebilir.
Yüksek Riskli Bireylerde Kanser Taraması Özel Olarak Planlanmalı
Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, rahim ağzı kanseri için taramanın 25 yaşında başlaması gerektiğini belirterek, “HPV testi negatifse, her 5 yılda bir tekrar edilmeli. Pap smear testi ise her 3 yılda bir yapılmalıdır” dedi. Ayrıca, kronik bağırsak hastalığı olmayan veya ailesinde kolon kanseri bulunmayan ortalama risk grubundaki bireylerde kolonoskopi taramasının 10 yılda bir yapılması gerektiğini ifade eden Yıldırım, “Kolorektal kanser gelişimi için yüksek riskli hastalarda ise tarama, kişisel risklere göre özel olarak planlanmalıdır” diye ekledi. Akciğer kanseri ile ilgili olarak ise 50-80 yaş arasındaki, en az 20 paket/yıl sigara içmiş, halihazırda sigara içen ya da son 15 yıl içinde sigarayı bırakmış bireylere yılda bir düşük yoğunluklu akciğer tomografisi yapılmasının gerektiğini söyledi. Yıldırım, “Risk grubundaki hastalarda yapılan tomografi ile akciğer kanserinin erken teşhisi sayesinde tedavi mümkün hale gelebilir” dedi.
Et Tüketimi Sınırlandırılarak Sağlık Korunmalı!
Tedavi sürecini başarıyla tamamlayan kanser hastalarının sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmelerinin büyük önem taşıdığını belirten Yıldırım, “Sigaradan kesinlikle uzak durulmalı ve dengeli bir beslenme planı uygulanmalıdır. Kızartmalardan, doymuş yağlardan, şekerli içeceklerden ve işlenmiş gıdalardan kaçınılmalı; bunun yerine taze sebzeler, meyveler ve tam tahıllı gıdaların tüketimi artırılmalıdır. Et tüketimi ise haftada 2-3 kez ile sınırlandırılmalıdır. Ayrıca, 30-45 dakikalık günlük yürüyüşler veya haftada iki kez yapılan yoğun egzersizlerle ideal kilo korunmalıdır. Kanser belirtilerini fark etmek ve erken teşhis için düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak hayati önem taşır” diye konuştu.
