MIND Diyeti ile Demansın Önlenmesine Yardımcı Olun!

Yaşlı nüfusun artışıyla birlikte, yaşlanmaya bağlı bilişsel fonksiyon kayıpları ve Alzheimer ile Demans gibi hastalıkların yaygınlaşması, günümüzde önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Bu konuda uyarılarda bulunan VM Medical Park Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Nimet Kültekin, özellikle MIND Diyetinin bu tür hastalıkların önlenmesinde veya ilerleyişinin yavaşlatılmasında etkili bir yaklaşım sunduğunu belirtti.

Yaşlanmaya bağlı bilişsel hastalıkların önlenmesinde etkili bir yöntem olarak öne çıkan MIND diyeti, ilk kez 2015 yılında Rush Üniversitesi’nden Dr. Martha Clare Morris ve ekibi tarafından geliştirilmiştir. VM Medical Park Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Nimet Kültekin, bu özel diyetin Akdeniz diyeti ile DASH diyeti (Hipertansiyonu Durdurmak İçin Beslenme Yaklaşımı) karışımı olduğunu belirterek, önemli bilgiler paylaştı.

MIND Diyetinde Neler Yer Alır?

MIND diyeti, Akdeniz Diyeti ve DASH Diyeti’nin bir kombinasyonu olarak geliştirilmiş, doğal ve bitki temelli bir beslenme yaklaşımıdır. Konuyla ilgili bilgi veren VM Medical Park Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Nimet Kültekin, bu diyetin, bilişsel sağlığı desteklemek ve yaşa bağlı beyin hastalıklarının önüne geçmek için etkili bir yöntem olduğunu belirtti.

TÜKETİLMESİ ÖNERİLEN BESİNLER 

Dyt. Nimet Kültekin, Mind diyetinde tüketilmesi gereken besinleri şu şekilde sıraladı:

• Yeşil yapraklı sebzeler: Haftada en az altı porsiyon yeşil salata gibi yeşil yapraklı sebzeleri pişmiş ya da çiğ hâlde.
• Diğer sebzeler: Yeşil yapraklı sebzelerin yanı sıra günde en azından bir sebze daha tüketilmeli
• Sert kabuklu yemişler: Haftada en az 5 porsiyon çiğ kuruyemiş.
• Çilekgiller: Çilek, yaban mersini, ahududu ve böğürtlen gibi kırmızı-mor meyvelerden haftada en az 2 kez.
• Kurubaklagiller: Haftada en az 4 porsiyon kuru fasülye, barbunya gibi baklagiller.
• Tam tahıllar: Günde 3 veya daha fazla porsiyon en az işlenmiş tam tahıl.  
• Balık: Haftada en az 1 kere balık. 
• Kümes hayvanları: Haftada en az 2 kez tavuk veya hindi eti. 
• Zeytinyağı: Yemeklerde temel pişirme kaynağı olarak tüketilmeli.

MIND diyeti, Akdeniz Diyeti ve DASH Diyeti’nden farklı olarak, özellikle yeşil yapraklı sebzeler ve üzümsü meyveler üzerine odaklanan bir beslenme planıdır. VM Medical Park Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Nimet Kültekin, bu diyetin, bilişsel sağlığın korunmasında nasıl etkili olduğuna dair önemli bilgiler paylaştı.

Dyt. Nimet Kültekin, MIND diyetinin Akdeniz ve DASH diyetlerinde önerilen genel sebze-meyve tüketiminden farklı olarak, yeşil yapraklı sebzelerin ve üzümsü meyvelerin tüketimini artırmaya vurgu yaptığını belirtti. Rush Memory and Aging Project çalışmasından elde edilen bulguları paylaşan Kültekin, şu önemli verileri aktardı:

• Günde 1-2 porsiyon yeşil yapraklı sebze tüketenler, hiç tüketmeyenlere veya çok seyrek tüketenlere kıyasla daha yavaş bilişsel yaşlanma göstermiştir.
• Bu farkın, neredeyse 11 yıllık bilişsel yaşlanma avantajı sağladığı gözlemlenmiştir.

Bu sebzelerin içerdiği vitamin, mineral ve antioksidanlar, beyin fonksiyonlarının korunmasında önemli bir rol oynamaktadır.

MIND Diyeti İçin Kaçınılması Gereken Besinler

Dyt. Nimet Kültekin, MIND diyetinde kaçınılması veya sınırlandırılması gereken besinleri şu şekilde sıraladı:

• Kırmızı et: Tüketimi minimum seviyede tutulmalıdır.
• Tereyağı ve margarin: Tereyağı kullanımı günde bir yemek kaşığından az olmalıdır.
• Peynir: Haftada bir kereden az tüketilmesi önerilmektedir.
• Hamur işleri ve tatlılar: Rafine şeker ve işlenmiş karbonhidrat içeren bu gıdalardan uzak durulmalıdır.
• Kızarmış veya fast-food ürünler: Haftada bir kereden az tüketilmesi tavsiye edilir.

Bu gıdalar, doymuş yağ ve trans yağ içeriği nedeniyle beyin sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Antioksidan Besin Öğelerinin Yeterli Alımı Neden Önemli?

Sağlıklı diyet modellerinin benimsenmesinin, tek bir besin, besin grubu veya gıda takviyesinden daha etkili olduğunu belirten VM Medical Park Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Nimet Kültekin, bu konuda önemli bilgiler sundu. Dyt. Kültekin, MIND diyeti gibi sağlıklı beslenme yaklaşımlarının, bilişsel fonksiyonun korunmasında ve Demans ile Alzheimer gibi hastalıkların gelişiminin önlenmesinde büyük rol oynadığını vurguladı.

Dyt. Nimet Kültekin, MIND diyetinin özellikle yeşil yapraklı sebzeler ve üzümsü meyveler gibi bitkisel kaynaklı besinlerin tüketimini artırmaya yönelik bir beslenme modeline dayandığını söyledi. MIND diyeti, kırmızı et yerine balık tüketiminin artırılmasını, basit şekerler ve rafine gıdaların sınırlandırılmasını da önerir. Bu beslenme alışkanlıkları, beyin sağlığını destekler ve bilişsel hastalıkların riskini azaltır.

Bilişsel sağlığın korunmasında etkili olan diyet yaklaşımları, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaşam boyu sürdürülmesini, antioksidan besin öğelerinin yeterli alımını ve besin öğesi yetersizliklerinin önlenmesini içerir.

• Sağlıklı Diyet Modellerinin Sürekli Uygulanması: Beyin sağlığını uzun vadede korumak için sağlıklı diyetlere sadık kalınması önemlidir.
• Antioksidan Alımı: Serbest radikallerin etkilerinden korunmak için antioksidan bakımından zengin besinlerin düzenli olarak tüketilmesi gerekmektedir.
• Besin Öğesi Yetersizliklerinin Önlenmesi: Beynin doğru şekilde çalışabilmesi için gerekli vitamin ve minerallerin yeterli miktarda alınması gerekir.

Yapılan araştırmalar, MIND diyeti gibi sağlıklı beslenme yaklaşımlarının Demans ve Alzheimer riskini azalttığını göstermektedir. Bu diyet, bilişsel yaşlanmayı yavaşlatarak, yaşa bağlı zihinsel gerilemenin önüne geçebilir.

Sonuç olarak, MIND diyeti gibi sağlıklı diyet modelleri, beyin sağlığını uzun yıllar boyunca korumak için etkili bir araçtır. Besin öğeleri dengeli bir şekilde alındığında, Demans ve Alzheimer gibi hastalıkların gelişiminin önüne geçilebilir.