Diyabet: Sessiz Bir Pandemi Tehlikesi!
14 KASIM DÜNYA DİYABET GÜNÜ
Dünya genelinde sağlıksız beslenme, hareketsizlik ve aşırı kilo gibi faktörlerle hızla yayılan diyabet, tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Acıbadem Üniversitesi Diyabet Araştırma ve Uygulama Merkezi Koordinatörü, Endokrinoloji Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, “Dünyada 600 milyon, ülkemizde ise 12 milyondan fazla diyabetli var” diyor. Araştırmalar, Türkiye’de diyabetin görülme sıklığının her 10 yılda %100 arttığını gösteriyor. Ayrıca, bu artış hızı dünya ortalamasının iki, Avrupa ortalamasının ise üç katı!
Dünya Sağlık Örgütü, diyabeti “Sessiz Pandemi” olarak tanımlarken, 2050’de diyabetli sayısının 1.3 milyara ulaşacağı tahmin ediliyor. Ancak Prof. Dr. Yılmaz, “Birçok kişi diyabetinin farkında değil” diyerek toplumsal farkındalığın yetersizliğine dikkat çekiyor.
Diyabet, kontrol altına alınmadığında kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı ve nöropati gibi ciddi organ hasarlarına neden olabilir. Prof. Dr. Yılmaz, “Diyabetin neden olduğu damar bozuklukları, kalp krizi ve felç gibi ölümcül sorunlara yol açabiliyor” diyor. Diyabetli hastaların %80’inin kalp sorunları nedeniyle hayatını kaybettiği belirtiliyor.
Diyabet, aynı zamanda gözlerde körlüğe, böbreklerde yetmezliğe ve sinir sisteminde nöropatiye neden olabilir. Kontrolsüz yüksek kan şekeri, felç, bacaklarda yaralar ve cinsel sorunlara yol açabilir.
Diyabetin Gizli Belirtilerine Dikkat Edin!
Diyabet, çoğu zaman belirti vermeden sinsice ilerleyen bir hastalıktır. Ancak aşırı su içme, kilo kaybı, ağız kuruluğu, sık idrara çıkma, yorgunluk ve bulanık görüş gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Bu belirtiler dikkate alınmadığında, diyabetin tanısı gecikebilir. Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, “Ülkemizde her 4 diyabetliden biri hastalığının farkında değil,” diyerek erken tanının önemini vurguluyor.
Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verilerine göre, Türkiye, diyabet artış hızının en yüksek olduğu ülkelerden biri. Ülkemizde yaklaşık 12 milyon diyabetli bulunuyor ve her 10 yılda diyabetli sayısı %100 oranında artıyor. Prof. Dr. Yılmaz, “Diyabetin görülme sıklığı, dünya ortalamasının 2, Avrupa ortalamasının ise 3 katı” diyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), diyabeti “sessiz pandemi” olarak tanımlıyor. 2020 yılında diyabetli hasta sayısının dünya genelinde 1.3 milyara ulaşacağı tahmin ediliyor. Türkiye’de son 30 yılda, tip 2 diyabetin yaşı 20’li yaşlara kadar düşmüş durumda.
Düzenli Tarama ile Sağlığınızı Korumaya Alın!
Diyabet, birden fazla organı ciddi şekilde etkileyebilen ve tedavi edilmediğinde hayatı tehdit eden bir hastalıktır. Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, diyabet tedavisinde “multidisipliner” yaklaşımın önemini vurguluyor. “Diyabet, doğru tedavi ile kontrol altına alınabilir, ancak bilimsel açıdan doğruluğu olmayan tedavi yöntemlerinden kaçınılmalıdır.” diyor.
Diyabet tedavisinde ilaç ve insülin kullanımı tek başına yeterli değildir. Sağlıklı yaşam tarzı ve yıllık kontroller büyük önem taşır. Diyabetli hastalar, kalp, böbrek, göz ve sinir sistemi gibi organlarını düzenli olarak kontrol ettirerek organ hasarlarını erkenden fark edebilir ve önlem alabilir.
Prof. Dr. Yılmaz, “Diyabetli hastaların kalp krizi riski 2-5 kat artmıştır. Yıllık taramalarla, ciddi riskler erkenden tespit edilebilir” diyerek, düzenli kontrollerin yaşam kalitesini artırdığını ve daha uzun bir yaşam sağladığını belirtiyor.
Yapay Pankreas ile Diyabet Tedavisinde Yeni Dönem Başlıyor!
Son yıllarda, diyabet tedavisinde kullanılan güncel teknolojilerle hastalık yönetimi büyük bir değişim geçiriyor. Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, “Yapay pankreas, kan şekeri kontrolü zor olan diyabetliler için 21. yüzyılın en gelişmiş teknolojisidir” diyor. Yapay pankreas, insülin pompası, sürekli glikoz ölçüm cihazı (CGM) ve bunlarla entegre çalışan akıllı bir sistemden oluşuyor.
Yeni nesil insülin pompaları kablolu ve Patch Pump olarak ikiye ayrılıyor. Bu sistemlerle, insülin iletimi dışarıdan enjeksiyon yapılmadan, uzaktan kumanda ile sağlanabiliyor. Sürekli Glikoz Ölçüm Cihazları (CGM), her 2 dakikada bir kan şekeri ölçerek günde 720 ölçüm yapar, böylece kan şekeri izleme her an mobil cihazlar üzerinden yapılabilir.
Yapay pankreas, CGM’den gelen uyarılarla hipoglisemi riskini önceden tespit edebilir ve insülin akışını otomatik olarak durdurabilir. Ayrıca, kan şekeri yükseldiğinde otomatik olarak insülin dozu verebilir, böylece diyabet yönetimi daha hassas ve etkin hale gelir.
