Çocuklarda Kasık Fıtığı Riskine Dikkat!
Kasık fıtığı, karın içindeki doku ve organların, kasık kanalındaki doğumsal bir açıklıktan dışarı çıkması olarak tanımlanıyor ve bebeklerde ile çocuklarda en sık rastlanan doğumsal sorunlardan biri olarak öne çıkıyor. Araştırmalara göre, her 100 çocuktan 1 ila 4’ünde kasık fıtığı görülebiliyor. Üçte birinin tanısı genellikle yaşamın ilk altı ayında konulurken, bazı vakalar daha sonraki yaşlarda da tespit edilebiliyor.
Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Kaan Maşrabacı, kasık fıtığının bir günlük yenidoğanlardan daha büyük çocuklara kadar her yaş grubunda görülebileceğini belirterek, “Kasık kanalındaki açıklık, testisin inişiyle ilişkili olduğundan, kasık fıtıkları erkek çocuklarda kızlara göre 4 ila 20 kat daha sık görülmektedir” diyor.
Dr. Maşrabacı, çocuklarda kasık fıtığının kendi kendine iyileşmediğini ve tedavi geciktiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguluyor: “Kasık fıtığı tanısı konulduktan sonra ameliyat en kısa sürede yapılmalıdır. Çünkü tedavi edilmeyen fıtık, acil müdahale gerektiren bir durum olan fıtık boğulmasına yol açabilir. Fıtığın sıkışması, kasık kanalındaki organlarda kangren (çürüme) oluşmasına neden olabilir ve erkek çocuklarda testise ait damarlara baskı yaparak testis gelişimini bozabilir. Zamanında ve deneyimli çocuk cerrahları tarafından yapılan ameliyat ise çocukların kısa sürede sağlığına kavuşmasını sağlar.
Birden Fazla Etken Süreci Etkiliyor!
Çocuklarda kasık fıtığı, doğumsal bir nedene bağlı olarak gelişiyor. Normalde doğumdan sonra kapanması gereken kasık kanalının açık kalması, bu durumun oluşmasına yol açıyor. Fıtığın ortaya çıkmasında etkili olduğu düşünülen başlıca faktörler ise şunlar: prematüre (erken) doğum, düşük doğum ağırlığı, ailede başka bireylerde kasık fıtığı öyküsü, hidrops fetalis, mekonyum peritoniti, asit, cinsiyet gelişim bozuklukları, karın duvarı anomalileri, inmemiş testis, kistik fibroz, bağ dokusu hastalıkları, ventriküloperitoneal (beyin ile karın arasındaki) şant uygulamaları ve sürekli periton diyalizi.
Kasık Bölgesinde Ağrısız Şişlikleri Göz Ardı Etmeyin!
Bebeklerde kasık fıtığı genellikle anneler tarafından, bebeklerinin altını değiştirirken fark ediliyor. Daha büyük çocuklarda ise fıtığın varlığı, çocuğun giydirilmesi veya banyo sırasında göze çarpıyor. Kasık bölgesinde (erkeklerde ayrıca torbada) beliren, kendiliğinden veya bastırıldığında kaybolan ağrısız şişlik, kasık fıtığının tipik belirtisi olarak kabul ediliyor. Şişlik, ıkınma, ağlama veya öksürme gibi karın içi basıncını artıran durumlarda daha belirgin hale geliyor.
Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Kaan Maşrabacı, bu şişliklerin çoğunlukla ilk muayenede tespit edildiğini belirterek şunları söylüyor: “Şişlik gözle görülmediğinde, valsalva manevrası, balon şişirtme, çocuğu ayakta gözlemleme veya karın alt kısmına hafif baskı uygulayarak elle sıvazlama gibi yöntemlerle şişliğin ortaya çıkması sağlanabilir. Bazı durumlarda inceleme sırasında fıtık saptanmayabilir; bu gibi durumlarda ise annenin verdiği öykü tanı açısından büyük önem taşır.
Organ kaybına neden olabiliyor!
Çocuklarda kasık fıtığı kendiliğinden iyileşmez, ameliyat tek tedavi yöntemini oluşturur. Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Kaan Maşrabacı, kasık fıtığının mümkün olan en kısa zamanda, yani belli bir ay veya yaşa kadar beklemeden ameliyatla tedavi edilmesi gerektiğini anlatarak, “Cerrahi tedavinin gecikmeden yapılması çok önemlidir. Çünkü, erken dönemde ameliyat ile müdahale edilmezse fıtık boğulmasına sebebiyet verebilir. Fıtık boğulmasında, fıtık kesesine girerek sıkışan organların kanlanmaları ve beslenmeleri birkaç saat içinde bozulur ve kangren (çürüme) meydana gelir. Bu da hayati tehlikeyi artırır ve kanlanması bozulan organların çıkarılması gerekir. Acil müdahale gerektiren bu durum genelde bağırsak, nadiren kızlarda over (yumurtalık) kaybına neden olabilir” diyor.
Testislere de zarar verebiliyor!
Kasık fıtığı tedavisinde gecikmenin testislere de zarar verebildiğine işaret eden eden Dr. Kaan Maşrabacı, “Öncelikle, fıtığın sıkışıp boğulması kasık kanalından geçen testise ait damarlara baskı yaparak yumurtanın olumsuz etkilenmesine yol açar. Bunun sonucunda, yumurtanın normal gelişimini bozabilir veya kanlanmasını önleyerek kangrene (çürüme) sebebiyet verip, testis kaybına neden olabilir. Ayrıca çocuğun yetişkin fıtık ameliyatındaki gibi yöntemlerle ameliyat edilmesiyle testise zarar verebilir. Dolayısıyla, bu ameliyatların mutlaka deneyimli çocuk cerrahları tarafından yapılması gerekir” bilgisini veriyor.
Günübirlik cerrahi uygulanıyor!
Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Kaan Maşrabacı, çocuklarda kasık fıtığı ameliyatının günübirlik cerrahi olarak uygulandığını vurgulayarak, sözlerine şöyle devam ediyor: “Kasıktan yapılan 1- 1,5 cm’lik bir kesi ile girilerek fıtık kesesi bağlanır ve açık kalan kasık kanalı kapatılır. Çocuklarda karın kasları dikilmez veya yama konulmaz. Çocukların önemli bir kısmı ameliyattan dört ile beş saat kadar sonra evlerine gidebilir. Dikiş yerlerinde hafif şişlikler olabilir, bu görüntü bir ay içinde kaybolur. Çocuklar ameliyat sonrası genellikle birkaç gün içinde ayağa kalkıp normal aktivitelerine dönebilirler. Ancak ağır aktivitelerden ve oyunlardan bir süre uzak durmaları önem taşır.”
Fıtığın tekrarlama riski çok düşük
Ameliyat sonrasında fıtığın tekrarlama riskinin çok düşük olduğunu vurgulayan Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Kaan Maşrabacı, “Yapılan çalışmalarda, ameliyat sonrasında hem görsel hem de işlevsel olarak herhangi bir sorun gelişmediği ortaya konmuştur” diyor. Dr. Kaan Maşrabacı, ancak sağ ve solda yer alan iki kasık kanalının birbirinden bağımsız olarak fıtık oluşturabileceğini belirterek, “Dolayısıyla, tek taraflı ameliyatlardan sonra öbür kasıkta fıtık gelişme ihtimali vardır. Özellikle sol tarafta kasık fıtığı varsa, sağ tarafta çok yüksek oranda fıtık ortaya çıkabilir. Ancak bu bir tekrarlama değil, diğer kasıkta yeni bir fıtık oluşumudur. Bu ihtimal erkek çocuklarda daha az, kızlarda ise çok daha fazladır” diyor.
