Bacaklardaki Pıhtıya Dikkat: Akciğere Ulaşabilir!
Yaz aylarında artan seyahatler ve uzun süre hareketsiz kalınan yolculuklar, dolaşım sistemi üzerinde önemli sağlık riskleri oluşturabiliyor. Özellikle saatler boyunca aynı pozisyonda oturmak, bacak toplardamarlarındaki kan akışını yavaşlatarak pıhtı oluşma olasılığını artırabiliyor. Uzmanlar, bu pıhtıların yalnızca bacaklarda kalmayıp koparak akciğerlere ulaşması halinde hayati tehlike oluşturabilen pulmoner emboliye neden olabileceği konusunda uyarıyor.
Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, uzun süre hareketsiz kalındığında baldır kaslarının yeterince çalışamadığını ve bunun da kanın kalbe dönüşünü yavaşlattığını belirtti. Bacak damarlarında biriken kanın pıhtı oluşumunu kolaylaştırabileceğini ifade eden Prof. Dr. Koylan, oluşan pıhtının yerinden ayrılarak akciğer damarlarını tıkaması durumunda ciddi ve yaşamı tehdit eden sonuçların ortaya çıkabileceğini söyledi. Bu nedenle özellikle dört saati aşan kara, hava veya deniz yolculuklarında belirli aralıklarla ayağa kalkıp hareket etmenin, bacak egzersizleri yapmanın ve yeterli miktarda su tüketmenin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Susuz kalmanın da kanın pıhtılaşma eğilimini artırabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Nevrez Koylan, her bireyde risk bulunsa da bazı kişilerin çok daha dikkatli olması gerektiğini belirtti. Daha önce derin ven trombozu veya pulmoner emboli geçirenler, aktif kanser tedavisi gören hastalar, yakın zamanda büyük bir ameliyat ya da ciddi travma yaşayanlar, hamileler, doğum sonrası ilk haftalardaki kadınlar, ileri yaş grubundakiler, obezitesi bulunanlar, kalp yetersizliği veya ciddi kronik hastalığı olanlar ile doğuştan pıhtılaşma bozukluğu taşıyan kişilerde riskin daha yüksek olduğunu ifade etti. Ayrıca östrojen içeren doğum kontrol ilaçları ya da hormon tedavisi kullananların da uzun yolculuklar öncesinde hekim görüşü almasının önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Koylan, gerekli görülen durumlarda varis çorabı kullanımı veya koruyucu ilaç tedavisinin planlanmasının ciddi komplikasyonların önlenmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Oturur pozisyonda basit egzersizler yapılmalı
Uzun yolculuklarda pıhtılaşma riskini azaltmanın en etkili yolunun uzun süre hareketsiz kalmamak olduğunu vurgulayan Koylan, “Dört saatten uzun süren uçak, otobüs veya otomobil yolculuklarında her 1-2 saatte bir ayağa kalkıp birkaç dakika yürümek, otururken ayak bileği ve baldır kaslarını çalıştıran basit egzersizler yapmak ve yeterli sıvı tüketerek susuz kalmaktan kaçınmak en etkili korunma yolları arasında. Ek olarak bu seyahatlerde rahat ve dar olmayan giysiler tercih edilmeli, aşırı alkol tüketiminden de kaçınılmalı. Pıhtılaşma açısından yüksek risk taşıyan kişilerde ise doktor önerisiyle diz altı basınçlı varis çorabı kullanılması veya gerekli görülen durumlarda koruyucu kan sulandırıcı tedavi uygulanması, yaşamı tehdit edebilecek damar tıkanıklıklarının önlenmesine katkı sağlar” dedi.
Bacak şişliğinin ardından görülen akciğer belirtileri acil müdahale gerektirebilir
Uzun bir yolculuğun ardından tek bacakta gelişen şişlik, ağrı, hassasiyet, ısı artışı veya kızarıklığın uyarıcı belirtiler olduğunu dile getiren Koylan, “Bu şikâyetlerin varlığı hızlı bir tıbbi değerlendirme gerektirir. Daha da önemlisi, pıhtının akciğere ilerlediğini düşündüren ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızlı kalp atışı, kanlı öksürük, baş dönmesi veya bayılma acil müdahale gerektiren önemli uyarı işaretleridir. Bu yakınmalar ortaya çıktığında belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek yerine bir sağlık merkezine başvurmak veya acil sağlık hizmetlerini aramak, erken tanı ve tedavi açısından hayati önem taşır” dedi.
