Türkiye’de Hepatit C Gerçeğiyle Yüzleşme Zamanı
Belirti göstermeden ilerleyen ve uzun vadede karaciğerde ciddi tahribata yol açarak siroz ya da karaciğer kanseri gibi ölümcül hastalıklara neden olabilen Hepatit C, günümüzde halk sağlığını tehdit eden en sinsi enfeksiyonlardan biri olarak öne çıkıyor.
1 Ekim Dünya Hepatit Bilinçlendirme Günü kapsamında önemli uyarılarda bulunan uzmanlar, Türkiye’de yaklaşık yarım milyon kişinin Hepatit C taşıdığının farkında olmadan yaşadığını belirtiyor.
Gastroenteroloji ve Hepatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Halil Onur Özarı, hastalığın genellikle sessiz seyretmesi nedeniyle tanı sürecinin geciktiğine dikkat çekerek, erken tarama ve düzenli kontrollerin hayat kurtarıcı rol oynadığını vurguluyor.
Hepatit C, Türkiye’de Yarım Milyon ile 750 Bin Kişiyi Etkiliyor Olabilir!
T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı “Türkiye Viral Hepatit Programı” verilerine göre, anti-HCV pozitiflik oranı yüzde 0,5–1 civarında seyrediyor. Bu da ülkemizde yaklaşık 350.000 ila 750.000 kişinin Hepatit C virüsü taşıyor olabileceğini gösteriyor.
Gastroenteroloji ve Hepatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Halil Onur Özarı, bu yüksek rakamlara rağmen birçok hastanın enfekte olduğunun farkında olmadığını belirtiyor. Araştırmalar, Hepatit C taşıyan kişilerin yüzde 70-80’inin hastalığından habersiz olduğunu ortaya koyuyor. Yani yaklaşık 500 binden fazla kişi, virüsü taşımasına rağmen henüz tanı almış değil.
Belirti Göstermeden İlerleyen Hepatit C, Karaciğerde Sessiz Hasar Oluşturuyor!
Hepatit C, uzun yıllar boyunca çoğu zaman belirti göstermeden vücutta varlığını sürdürebiliyor. Bu sessiz dönem boyunca karaciğer hücrelerinde kalıcı hasarlar oluşabiliyor. Zamanla hastalık siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanseri gibi ciddi durumlara yol açabiliyor. Uzm. Dr. Halil Onur Özarı, özellikle halsizlik, iştahsızlık, bulantı ve ciltte sararma gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Hastaların bu semptomları basit sağlık sorunlarıyla karıştırmasının, tanının gecikmesindeki en önemli etkenlerden biri olduğunu ifade ediyor.
En Riskli Gruplar Kimler? Basit Bir Kan Testi Hayat Kurtarabilir
Hepatit C kan yoluyla bulaşan bir virüs olduğu için bazı bireylerin riski çok daha yüksek.
Özellikle:
- 1996 öncesi kan nakli yapılanlar,
- Enjektör paylaşımı olan kişiler,
- Steril olmayan ortamlarda dövme/piercing yaptıranlar,
- Hemodiyaliz hastaları ve organ nakli geçirenler risk altında.
Uzm. Dr. Halil Onur Özarı, bu kişilerin zaman kaybetmeden anti-HCV testi yaptırmalarının büyük önem taşıdığını belirtiyor. Günümüzde birçok sağlık kuruluşunda bu testin hızlı ve kolay şekilde yapılabildiğini hatırlatıyor.
Erken Tanı ile Hepatit C’de Başarıyla Tedavi Mümkün
Hepatit C tedavisinde günümüzde yüksek başarı oranına sahip antiviral ilaçlar kullanılmaktadır. Dr. Özarı, “Yeni nesil ilaçlarla hastalık tamamen ortadan kaldırılabilir. Ancak bunun ön koşulu doğru ve zamanında tanıdır” diyerek düzenli kontrollerin önemini vurguluyor. Yapılan bilimsel araştırmalara göre, Türkiye’de yaklaşık 360.000 kişinin viremi (aktif virüs) pozitif olduğu tahmin ediliyor ve bu bireyler uygun tedavi ile tamamen sağlığına kavuşabilir.
Farkında Olmadan Taşıyıcı Olmak, Halk Sağlığını Tehdit Ediyor!
Uzm. Dr. Halil Onur Özarı, Hepatit C’nin en kritik yönlerinden birinin, kişinin virüsü taşıdığını bilmeden hayatına devam etmesi olduğunu ifade ediyor. Dr. Özarı, “Virüs taşıdığının farkında olmayan kişiler hem kendi sağlığını tehlikeye atıyor hem de virüsün toplumda yayılmasına zemin hazırlıyor” diyerek, toplum genelinde tarama programlarının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekiyor.
1 Ekim Dünya Hepatit Farkındalık Günü: Hastalığını Tanı, Önlem Al, Sağlığını Koru!
Dünya Sağlık Örgütü’nün “Hepatiti Eliminasyonla Durdur” çağrısına destek vermek amacıyla Türkiye’de de her yıl 1 Ekim’de hepatit hastalıklarına karşı toplumsal bilinçlendirme faaliyetleri gerçekleştiriliyor. Dr. Özarı, bu özel günün yalnızca farkındalık oluşturmayı değil, insanların hastaneye başvurarak test yaptırmasını ve tanı almasını teşvik etmeyi amaçladığını vurguluyor.
Sessiz Tehlikeye Karşı Farkındalık Hayati Önemde
Türkiye’de yaklaşık yarım milyon kişi, Hepatit C virüsünü taşımasına rağmen durumunun farkında olmadan yaşamını sürdürüyor; bu durum, toplum sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Ancak basit bir kan testiyle bu risk önlenebilir ve hastalık erken dönemde tespit edilerek kontrol altına alınabilir. Çakmak Erdem Hastanesi’nde görev yapan Gastroenteroloji ve Hepatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Halil Onur Özarı, özellikle risk grubunda olan bireyleri gecikmeden test yaptırmaya teşvik ediyor.
Kaynakça:
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü – Türkiye Viral Hepatit Programı (PDF)
PMC Scientific Article
